Zatrzymane wynagrodzenie podwykonawcy można odzyskać od inwestora

W zależności od brzmienia umowy między podwykonawcą a generalnym wykonawcą może okazać się, że inwestor w procesie budowlanym również jest odpowiedzialny za wypłatę części wynagrodzenia, która została zatrzymana. W umowach o roboty budowlane standardem stało się zatrzymywanie kilku procent wynagrodzenia na poczet usuwania potencjalnych usterek w okresie gwarancji. O ich zwrocie często się zapomina. Zmienność rynku budowlanego bardzo często doprowadza do sytuacji, w której nie ma nawet od kogo dochodzić zwrotu zatrzymanych pieniędzy. Czy na pewno?

Po dwóch stronach barykady

Zabezpieczeniem przed skutkami wystąpienia usterek w wykonanych robotach budowlanych jest udzielenie przez wykonawcę robót gwarancji – często wieloletniej – oraz rękojmi wynikającej z obowiązujących przepisów kodeksu cywilnego. Z drugiej strony, bardzo często podmioty, które zawierały umowę w marcu, w listopadzie tego samego roku nie istnieją, a inne, ze względu na trudności z uzyskaniem zapłaty za wykonane prace, stoją przed widmem bankructwa. Podwykonawca nie ma od kogo dochodzić zapłaty za wykonane prace, a inwestor, w razie pojawienia się usterek w wykonaniu prac, nie ma od kogo egzekwować ich usunięcia. W związku z tym inwestorzy i generalni wykonawcy podzlecający część prac mniejszym firmom zabezpieczają się, ustanawiając w umowach kaucje na okres gwarancji lub zatrzymując część wynagrodzenia. Czy podwykonawca jest więc skazany na takie praktyki?

Profilaktyka łatwiejsza niż leczenie

Na etapie konstruowania umowy o roboty budowlane, czy to pomiędzy inwestorem a generalnym wykonawcą, czy umowy podwykonawczej, należy zatroszczyć się o to, aby precyzyjnie określić zapisy o warunkach gwarancji, a także te o zatrzymaniu wynagrodzenia lub kaucji oraz zasadach ich zwrotu. W razie sporu bowiem sąd bada nie tylko to, co strony w umowie rzeczywiście zapisały, ale również to, jaki był ich zgodny zamiar – i to właśnie to ostatnie kryterium ma charakter decydujący. Jeśli zatem umowa napisana jest niejasno, zawiera sprzeczności lub takie procedury, których realizacja nie jest wprost opisana, na tle których pojawiają się spory, to sąd wda się w długotrwałą procedurę dowodzenia, co strony w rzeczywistości ustaliły. Stąd dobrze zatroszczyć się o sprawnie napisaną umowę już na etapie jej zawierania – może to oszczędzić wdawania się w kosztowny spór sądowy. Nawet jeśli nie pozwoli go uniknąć, to z pewnością ułatwi dochodzenie swoich praw.

A więc spotkamy się w sądzie!

Jednak „w tym cały jest ambaras, żeby dwoje chciało na raz”, więc jeśli nie ma woli stron, żeby to, na co się umówiły, zrealizować, to nawet najlepszy kontrakt nie pomoże. Podwykonawca powinien pamiętać jednak, że inwestor jest solidarnie odpowiedzialny z generalnym wykonawcą za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, jeśli wypełnione zostały na etapie zawierania umowy stosowne formalizmy. Oznacza to, że podwykonawca może dochodzić zapłaty od wszystkich, niektórych lub tylko jednego ze zobowiązanych. Zanim jednak zdecyduje się na wybranie drogi konfrontacyjnej, dobrze jest spróbować się z inwestorem dogadać. Porozumienie jest bardziej prawdopodobne, jeśli w umowie pomiędzy inwestorem, a generalnym wykonawcą były zapisy o zatrzymaniu pewnej części wynagrodzenia należnego generalnemu wykonawcy na poczet usuwania ewentualnych usterek. Tym niemniej, jeśli przewidziane w umowie rozwiązania okażą się nieskuteczne albo po kilkuletnim okresie gwarancji kontrahenta, od którego należałoby żądać zwrotu, już nie ma, a inwestor nie poczuje się do odpowiedzialności, należy przejść do kolejnego etapu – postępowania przed sądem.

Zatrzymanie wynagrodzenia to nie to samo co kaucja

Zanim jednak podwykonawca wytoczy armaty, warto sprawdzić, czy kule do nich nie są przypadkiem gliniane. W przypadku gdy pozywa generalnego wykonawcę, rozróżnienie kaucji od zatrzymania wynagrodzenia nie ma żadnego znaczenia, ponieważ podmiot ten jest odpowiedzialny za każde świadczenie należne podwykonawcy na podstawie zawartej umowy. Jeśli przyszedł termin zwrotu pieniędzy, a nie było przesłanek, aby kwotę pozostawioną „jako zakładnika” pomniejszyć, to sąd nie powinien mieć wątpliwości.

Jeśli natomiast pozywamy również lub wyłącznie inwestora, należy się bacznie przyjrzeć zapisom umownym – czym innym bowiem jest kaucja, a czym innym zatrzymanie części wynagrodzenia i wypłata go po bezusterkowym upływie terminu rękojmi lub gwarancji. Z perspektywy biznesowej różnica jest niewielka, po prostu dostaniemy mniej pieniędzy, niż wynikałoby z wystawionej faktury. Jednak z prawnego punktu widzenia już tak prosto nie jest. Aby określić, czy inwestor jest solidarnie zobowiązany do zapłaty, należy poczynić rozróżnienie pomiędzy zatrzymaniem części wynagrodzenia – tj. sytuacją, gdy mamy do czynienia z płatnością wynagrodzenia w dwóch ratach: jednej po zakończeniu robót i drugiej po upływie okresu rękojmi lub gwarancji – od sytuacji, w której do umowy wprowadzono instytucję kaucji, czyli odrębnego świadczenia, które może być wpłacone oddzielnie, choć z reguły dla wygody jest potrącane z wynagrodzenia podwykonawcy. Dokładnie takiego rozróżnienia dokonał Sąd Apelacyjny w Warszawie w swoim wyroku z dnia 26 listopada 2014 roku w sprawie o sygnaturze I ACa 795/14.

Zgodnie z art. 6471 Kodeksu cywilnego, po spełnieniu odpowiednich warunków, inwestor jest solidarnie z generalnym wykonawcą odpowiedzialny za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy. Ale tylko za zapłatę wynagrodzenia. W tym przypadku sądy stoją na stanowisku, że odpowiedzialność ta nie rozciąga się na inne świadczenia związane z umową. Zatem jeśli podwykonawca zgodził się na kaucję, która jest wyraźnie ujęta w umowie, to dochodzenie jej zwrotu od inwestora może okazać się utrudnione, jeśli nie niemożliwe. Co innego, gdy podwykonawca wyraził zgodę na zatrzymanie na okres gwarancji części należnych mu pieniędzy – wtedy szanse na odzyskanie tych kwot od inwestora należy ocenić dość wysoko.

Czy warto kruszyć kopię?

Na to pytanie nie ma prostej odpowiedzi. Każda umowa jest inna i każdą trzeba rozpatrywać indywidualnie, a każde słowo może okazać się znaczące. Niemniej jednak, gdy w grze są realne pieniądze, które się podwykonawcy po prostu należą, należy o nie walczyć. Ważne, aby robić to z głową.

Atrakcyjne inwestycje deweloperskie w stolicy

Przemierzając Warszawę, odnosimy wrażenie, że w każdej części miasta powstają nowe inwestycje. Wybór lokum to jedna z trudniejszych decyzji do podjęcia, a jej skutki odczuwamy przez długie lata. Przygotowaliśmy zestawienie luksusowych lokalizacji z myślą o wymagających klientach, ceniących sobie eleganckie i prestiżowe apartamenty.

Co miesiąc w stolicy oddaje się ponad tysiąc nowych mieszkań. Powstają one zarówno w centrum (na Powiślu), wzdłuż nowej linii metra (na Pradze i Woli), jak i na obrzeżach miasta (w Miasteczku Wilanów). Osoby poszukujące prestiżowego apartamentu w dużych miastach mają szczególne oczekiwania. Bogaci Polacy chcą, by ich nowy dom był dla nich azylem, miejscem zapewniającym prywatność i intymność. Z tego powodu lokale na ostatnich piętrach potrafią być zdecydowanie droższe od tych znajdujących się na niższych kondygnacjach i parterze. Pożądane są także przestronne penthouse’y lub apartamenty typu open space, położone najczęściej na ostatnim piętrze – ich ceny kilkukrotnie przebijają koszty innych lokali oferowanych w tym samym budynku. Na cenę zazwyczaj ma wpływ także bliskość do centrum miasta. Nie zawsze jednak tak jest, ponieważ przybywa zwolenników mieszkania w enklawach na obrzeżach metropolii, np. w Miasteczku Wilanów. Dla nich ważna jest przede wszystkim mała odległość domu od punktów usługowych i rozrywkowych, a tę niekiedy takie zamknięte osiedla zapewniają swoim mieszkańcom dzięki znajdującym się na ich terenie restauracjom czy sklepom. Równie istotnym czynnikiem jest wysoki standard – to apartament ma obsługiwać swojego właściciela, a nie na odwrót. Dlatego nierzadko deweloperzy oferują nowoczesne technologie i inteligentne rozwiązania, a nawet usługi concierge.

Apartament z widokiem na Wisłę

Nieruchomości w centralnej części miasta opierają się zmianom koniunktury. Taka inwestycja może bowiem zagwarantować utrzymanie wartości nieruchomości przez lata. Widokami na Wisłę i Stadion Narodowy kuszą potencjalnych lokatorów Apartamenty Solec 24 na Powiślu. Na dwunastu kondygnacjach rozmieszczone są mieszkania posiadające od dwóch (od 48 mkw) do pięciu pokoi (do 170 mkw). Cena za metr kwadratowy waha się od 10,5 tys. do 17 tys. zł. A zatem za mieszkanie trzeba zapłacić od 0,5 mln do 2,7 mln zł, natomiast za apartament typu open space – od 3,8 do 5,2 mln zł. Deweloper oferuje m.in. reprezentacyjny hol główny, panoramiczne windy i najnowocześniejsze rozwiązania techniczne. Chociaż okolica nie jest zbyt przyjazna właścicielom aut, deweloper chwali się czterema piętrami garaży (własne miejsce dodatkowo płatne 50 tys. zł). Inwestycja jest już zrealizowana.

Luksus w pobliżu metra

Chociaż nie wszyscy nim podróżują, to w okolicy drugiej linii metra zaczęły się pojawiać nowe apartamentowce. W naszym zestawieniu warto wspomnieć o Browarach Warszawskich na Woli. Między ulicami Grzybowską, Wronią, Chłodną i Krochmalną powstaje kompleks kilkunastu apartamentowców, biurowców oraz tętniąca życiem przestrzeń publiczna, otwarta całą dobę i dostępna dla każdego, nie tylko dla mieszkańców. Deweloper zachęca do zamieszkania w przestrzeni stanowiącej esencję miasta, w której użytkownicy znajdą wszystko, co w danej porze dnia czy roku będzie im najbardziej potrzebne do codziennego funkcjonowania i twórczego rozwoju. Ceny rozpoczynają się od 11 tys. zł za metr kwadratowy. Dostępne są mieszkania zarówno dla singli, jak i dla rodzin (powyżej 100 mkw). II etap w sprzedaży, inwestycja zostanie oddana w 2018 r.

Enklawa na obrzeżach miasta

Zwolennicy zamieszkania w swoistej enklawie oczywiście nie mogą ominąć Miasteczka Wilanów, w którym wciąż buduje się nowe apartamenty. Inwestycja Atmosfera Atelier oferuje szeroki wybór mieszkań o powierzchni już od 33 mkw. Klienci znajdą tu w szczególności bogatą ofertę mieszkań 2- i 3-pokojowych, jednak dostępne są także te 4- czy 5-pokojowe (do niemal 150 mkw). Mieszkania posiadają balkony, tarasy lub loggie, a te usytuowane na parterze – także ogródki. W obrębie inwestycji zaplanowany jest duży dziedziniec ze strefą rekreacyjną dla mieszkańców i placem zabaw dla dzieci. Deweloper przewidział 200 miejsc parkingowych. Oddanie inwestycji nastąpi za 2 lata.

Intymne apartamenty z dala od miejskiego zgiełku

Również na północy miasta powstaje ciekawa inwestycja. Apartamenty Sabbia, położone w prestiżowej części Bielan, przy granicy z Żoliborzem, powstają dla osób ceniących prywatność i spokój, chcących uciec od miejskiego zgiełku. Każdy apartament (w cenie ok. 2 mln zł) to ok. 150 mkw oraz 3 metry wysokości. Cena za metr kwadratowy oscyluje w granicach 13 tys. zł. W każdym z dwunastu apartamentów do dyspozycji mieszkańców są trzy przestronne sypialnie, dwie łazienki, garderoba, duża kuchnia, jadalnia i salon o wielkości 40 mkw. Deweloper przedstawia apartamenty jako miejsca odpoczynku – posiadające panoramiczne okna, ogrody na parterze oraz tarasy na ostatniej kondygnacji. Apartamentowce mieszczą się pośród starego drzewostanu, w pobliżu licznych terenów zielonych. Ze względu na odległość do centrum deweloper przewidział dwa miejsca garażowe na apartament. Inwestycja do oddania za 8 miesięcy.

Najbardziej ekskluzywny adres stolicy

Na koniec warto wspomnieć o jednej z bardziej spektakularnych inwestycji warszawskich ostatnich lat, której oficjalne otwarcie miało miejsce w marcu tego roku. Wciąż w sprzedaży są apartamenty w tzw. Żaglu Libeskinda przy ul. Złotej 44, liczącym 52 kondygnacje. O tym, że to najprawdopodobniej najbardziej ekskluzywny adres w stolicy, świadczy lista lokatorów, na której znalazł się m.in. Robert Lewandowski. Niewielu jednak może sobie pozwolić na kupno apartamentu w takiej lokalizacji. Najtańsze lokum to bowiem wydatek rzędu kilku milionów złotych.

Wakacyjne nieruchomości – gdzie warto zainwestować pieniądze, żeby czerpać zysk przez cały rok?

Obecna sytuacja na rynku finansowym, zwłaszcza niskie oprocentowanie lokat bankowych, sprawia, że osoby posiadające określony kapitał podejmują decyzje o poszukiwaniu innych niż dotychczas sposobów na lokowanie środków finansowych. Jednym z nich jest inwestowanie w nieruchomości, z których można czerpać całoroczne zyski. W aktualnych warunkach angażowanie kapitału w nieruchomości jest zdecydowanie rozsądnym i zyskownym pomysłem. Od czego zależy rentowność inwestycji oraz na jakie czynniki podmiot finansujący powinien zwrócić uwagę?

Podjęcie decyzji o przeznaczeniu środków finansowych, które zostaną ulokowane w nieruchomości, powinno być rozpatrywane w perspektywie długoterminowej. Jest to ciekawa alternatywa dla osiągania zysków nie tylko dla samych przedsiębiorców, ale również dla prywatnych inwestorów.

O popularności tego typu zaangażowania środków pieniężnych decyduje choćby możliwość zmniejszenia kosztów bieżących dla przedsiębiorstwa np. w związku z wynajmem nieruchomości dla siedziby firmy. Dodatkowo przedmiotowa inwestycja może stanowić regularny przychód z wynajmu, także dla podmiotów prywatnych. Wspólnym mianownikiem dla wszystkich inwestorów jest z pewnością potencjalny zysk, który przy odpowiedniej analizie podejmowanej decyzji może zostać wygenerowany przy późniejszej sprzedaży mienia nieruchomego. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że nieustannie zyskuje się na wartości zakupionego obiektu.

Nieruchomość to nie tylko cyfry na koncie

Każdy, kto kiedykolwiek zastanawiał się nad możliwościami, a następnie sposobem inwestowania zgromadzonego kapitału czy oszczędności finansowych, rozważał także koncepcję zakupu nieruchomości. Zasadniczymi powodami takiego rozwiązania są aspekty związane z bezpieczeństwem podejmowanej decyzji oraz minimalizowaniem ryzyka, które występuje przy innych standardowych czy niestandardowych typach inwestowania środków pieniężnych.

Ostatnimi czasy coraz częściej odchodzi się od najpopularniejszej metody oszczędzania finansów, czyli od zakładania lokat w bankach, z uwagi na sytuację na rynku bankowym i proponowane przez jego instytucje bardzo niskie oprocentowania. Nie od dziś też wiadomo, że fundusze przynoszą największe zyski, będąc w obrocie. Niemniej jednak polityka inwestowania środków pieniężnych w akcje spółek notowanych na giełdach, choć może przynieść spore zyski, jest obciążona bardzo dużym ryzykiem. Zdecydowanie większym niż rynek nieruchomości.

Tym samym alternatywa inwestowania kapitału w nieruchomości wydaje się obecnie – bardzo bezpiecznym i sensownym rozwiązaniem. Ten sposób lokowania finansów charakteryzuje się ponadto dodatkową wartością, aniżeli tylko cyfry na koncie. Zyskiwanie na popularności przedmiotowego modelu inwestycyjnego nie może już zatem nikogo dziwić. Natomiast zauważalny popyt inwestycyjny w nieruchomości dowodzi tylko, iż warto zastanowić się nad powyższym modelem zaangażowania funduszy.

Czynniki warunkujące rentowność inwestycji

Celem nadrzędnym dla każdego inwestora, czy to prywatnego, czy przedsiębiorstwa, jest wybór odpowiedniego rodzaju inwestycji. To zagadnienie kluczowe, warunkujące analizę rentowności ulokowania środków finansowych. Zależy ona od kilku czynników – zdefiniować można wiele typów projektów inwestycyjnych, które różnią się między sobą przeznaczeniem.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że każdy projekt inwestycyjny powinien być związany z właściwym wyborem lokalizacji. Dla każdego inwestora może ona być inna, ponieważ zależy od jego modelu biznesowego. Im lepsza lokalizacja, tym wyższa cena nieruchomości. Niemniej jednak jeżeli inwestor zamierza kupić nieruchomość i utrzymać ją w perspektywie długoterminowej, a jego celem jest uzyskiwanie przyzwoitego przychodu z najmu, to warto rozważyć zakup nieruchomości w jak najlepszej lokalizacji. Inwestor powinien również przeanalizować jakość, ceny i liczbę ofert konkurencyjnych w stosunku do tej, którą zamierza kupić.

Rozważając kwestie związane z ulokowaniem kapitału w mienie nieruchome, trzeba zwrócić uwagę na ryzyko, które występuje przy danym rodzaju inwestycji. Oczywiste jest, że biznes zawsze niesie za sobą pewne – większe niż typowe – finansowe niebezpieczeństwo. W przypadku jednak odpowiednio przemyślanej inwestycji w nieruchomości taki czynnik może zostać skutecznie ograniczony. Jest to związane z zauważalnym od lat popytem na grunty, budynki, kamienice, lokale, hotele, mieszkania oraz domy. To samo dotyczy nieruchomości komercyjnych. Najważniejsze jest, aby zaplanowana inwestycja była od początku do końca dobrze przemyślana i odpowiadała oczekiwaniom finansującego.

Warto wspomnieć o wzrastającym popycie czy też trendzie na lokowanie środków finansowych w nieruchomości zlokalizowane w miejscowościach wypoczynkowych zarówno w Polsce, jak i na świecie. Inwestycja mieszcząca się w kurorcie może być dla inwestora sposobem nie tylko na spędzenie urlopu, ale także na czerpanie zysków przez cały rok.

Wakacyjne nieruchomości, apartamenty i tzw. system condo

Planując model biznesowy zakładanej przez siebie inwestycji, warto odejść od błędnego przeświadczenia odwołującego się do kryzysu panującego na rynkach zagranicznych. Ulokowanie środków finansowych na rynku nieruchomości ocenić należy jako słuszne rozwiązanie dla osiągania zysków. Odnosi się to szczególnie do angażowania finansów w obiekty w miejscowościach turystycznych czy modnych kurortach.

Coraz popularniejszym sposobem na osiąganie zysków jest inwestycja w apartament pod wynajem w tzw. systemie condo. Dla przykładu w Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej przedmiotowy system z bardzo dużym powodzeniem funkcjonuje już od ponad 20 lat, stanowiąc jedną z najpopularniejszych metod inwestowania kapitału, a także możliwość zarządzania własnym obiektem. Polega on na tym, że inwestor decydujący się na zakup nieruchomości w systemie condo może korzystać ze swojego obiektu przez określoną liczbę dni w roku. Natomiast w pozostałym okresie generowaniem zysków z nieruchomości zajmuje się profesjonalny operator. Jest to zatem bardzo atrakcyjna możliwość generowania przychodów w związku np. z prowadzoną działalnością hotelową przy jednoczesnym zabezpieczeniu realizacji usług przez profesjonalny podmiot, który będzie prowadził recepcję, dział sprzedaży i marketingu czy zajmie się całościowym zarządzaniem obiektem, bazą hotelową i jej obłożeniem.

Innym rozwiązaniem jest również ulokowanie środków w wybudowanych w atrakcyjnych lokalizacjach obiektach, kamienicach czy apartamentowcach w miejscowościach wypoczynkowych, kurortach lub dużych miastach. Podmioty indywidualne lub firmy mogą nabywać na własność apartamenty, które następnie będą wynajmować pod swoją nieobecność na warunkach określonych w umowie. W ten sposób nieruchomość staje się produktem inwestycyjnym – przybiera coraz większą wartość i można z niej czerpać przychody przez cały rok. Jednocześnie, inwestując środki finansowe w powyższy model biznesowy, zyskujemy pewność, że nieruchomość zlokalizowana w wyjątkowym miejscu – przy właściwym zarządzaniu – będzie nie tylko przynosiła zysk, ale także nieustannie zyskiwała na wartości.

Piękne okoliczności przyrody czy atrakcyjne warunki zakupu nie powinny jednak usypiać czujności osób zainteresowanych. Pomoc prawna przy analizowaniu umowy, wyborze lokalizacji, odpowiednie wskazanie ryzyka i umiejętność zarządzania nim oraz profesjonalne przeprowadzenie negocjacji powinny pozostać kluczowe dla inwestora. Aby właściwie zainwestować środki finansowe, a także wybrać najlepszą lokalizację, dostosowaną do oczekiwań potencjalnego inwestora i taką, która przynosić będzie zyski, najistotniejsze jest przeanalizowanie planowanego modelu biznesowego z doświadczonym zespołem prawno-finansowym, który podpowie, jak najlepiej przygotować proces inwestycyjny.

Charyzma w biznesie

Czemu charyzma jest coraz ważniejsza w biznesie?

Czym jest charyzma? Czemu jest ona coraz ważniejsza w biznesie? Jak rozpoznać szefa z charyzmą? Czy tylko cechy psychiczne, czy także fizyczne mają wpływ na to, jaką charyzmą ktoś dysponuje? Czy charyzmę można wyćwiczyć?

W ciężkich czasach – a nie są one lekkie od czasu rozpoczęcia się ostatniego kryzysu finansowego na jesieni 2007 roku – pracownicy firm oczekują od menedżerów czegoś więcej niż inteligencji, wiedzy i doświadczenia. Potrzebują kogoś, kto ich odpowiednio zmotywuje, pokaże sens codziennej walki o realizację kolejnych celów. Potrzebują kogoś z charyzmą.

Czym w ogóle jest charyzma? Według “The Random House Dictionary” jest to właściwość, która daje jednostce wpływ lub władzę nad dużą grupą ludzi. Zdaniem Marka Leary’ego, autora poczytnej książki Wywieranie wrażenia na innych, jest to miks pięciu cech: pewności siebie, kompetencji w danej dziedzinie, zdolności do wzbudzania sympatii, moralnej stałości oraz umiejętności onieśmielania podwładnych.

Z kolei Allen Grabo i Mark van Vugt, dwoje znanych i poważanych psychologów z Uniwersytetu Amsterdamskiego, zaproponowało następującą definicję: jest to zdolność do przekonania tych, którzy z tobą współpracują, iż jesteś w stanie zwerbować do kooperacji pozostałych członków dużej grupy. Co ciekawe, w swojej książce Charismatic Leadership and the Evolution of Cooperation Grabo i van Vugt przekonują, że osoby które miały styczność z charyzmatycznym liderem, w przyszłości bardziej ochoczo podejmowały współpracę z obcymi.

Nie da się ukryć, że na to, czy ktoś jest postrzegany jako charyzmatyczny, wpływ ma wygląd oraz pewne cechy osobowości. A szczególnie wzrost i szybkość w udzielaniu błyskotliwych odpowiedzi. Badanie przeprowadzone wśród holenderskich menedżerów pokazało, że wyżsi mieli lepszy posłuch u pracowników, niż ci niżsi (patrz: Melvyn Hamstra, Big’ men: Male leaders’ height positively relates to followers’ perception of charisma w “Personality and Individual Differences”, styczeń 2014). A ci wygadani mieli lepszą opinię od tych, którzy mówili wolniej (William Von Hippel, Quick Thinkers Are Smooth Talkers, “Psychological Science”, listopad 2015).

Co ciekawe, by być charyzmatycznym liderem, trzeba się… wysypiać. Niewyspani mówcy są mniej przekonujący od wyspanych – dowodzi tego badanie omówione w artykule Too Tired to Inspire or Be Inspired, który ukaże się we wrześniu 2016 roku w „Journal of Applied Psychology”.
Charyzma potrafi uratować stanowisko i karierę. Ci menedżerowie, którzy uważani są za charyzmatycznych, są lepiej postrzegani, jeśli pogarszają się wyniki finansowe firmy lub gdy kurs jej akcji dołuje na giełdzie – wynika z badania przeprowadzonego przez Philippe’a Jacquart’a i Johna Antonakisa, a opublikowanego w sierpniu 2015 roku w artykule When Does Charisma Matter for Top-Level Leaders? na łamach „Academy of Management Journal”.

Charyzma jest ważna nie tylko w biznesie, ale i w polityce. Ci liderzy, którzy mają niedostatki w wykształceniu i wiedzy, ale dysponują charyzmą, są w stanie osiągnąć w działalności publicznej więcej, niż ci, którzy nie mają charyzmy, ale mają wykształcenie i wiedzę. Ten schemat działa szczególnie w tych społeczeństwach, które nie są mocno zinstytucjonalizowane – przekonuje Binyamin Berdugo z Uniwersytetu Ben-Guriona na stronicach What It Takes to Be a Leader: Leadership and Charisma in a Citizen-Candidate Model.

Czy brak charyzmy to koniec szans na karierę w biznesie i polityce? Nie do końca. Do bardzo ważnych wniosków doszedł John Antonakis na drodze badań empirycznych na studentach studiów MBA. Gdy zostali oni przeszkoleni przez psychologów w zakresie ćwiczeń zachowań charakterystycznych dla liderów, ich charyzma – w opinii niezależnych obserwatorów – poprawiła się (więcej na ten temat w Can Charisma Be Taught, „Academy of Management Learning & Education”, wrzesień 2011).
Ciekawe podejście do kwestii charyzmy zaprezentowali amerykańscy naukowcy w opracowaniu Managerial Mystique: Magical Thinking in Judgments of Managers’ Vision, Charisma, and Magnetism. Według nich charyzma to po części zasługa występowania w każdej kulturze myślenia magicznego – tego samego, dzięki któremu w przeszłości wielką sławę zyskiwali znachorzy. Ludzie przeceniają umiejętności tych menedżerów, którzy odnoszą wielki sukces, a nie widać, by spędzali wiele godzin w biurze, a jest to charakterystyczne szczególnie w dobie dynamicznego rozwoju sektora nowych technologii – twierdzą Maia J. Young z University of California, Michael W. Morris z Columbia University oraz Vicki M. Scherwin z California State University.

Czyli charyzma to nie tylko kwestia umiejętności i cech menedżera, ale również sprawa sposobu postrzegania rzeczywistości przez tego, który na niego patrzy i go ocenia.

Inwestycja w nieruchomości

Jak inwestować w nieruchomości nad morzem, a jak w górach?

Polska ma zarówno urokliwe wybrzeże, jak i malownicze góry. Nic dziwnego, że rejony te od lat cieszą się zainteresowaniem inwestorów. Które miejscowości mają jeszcze potencjał wzrostu ceny nieruchomości i dlaczego? Gdzie raczej nie kupować ziemi czy apartamentu?

Istnieje znane powiedzonko dotyczące inwestowania na rynku nieruchomości. „Najważniejsze dla udanej inwestycji w nieruchomości są trzy rzeczy. Po pierwsze: lokalizacja. Po drugie: lokalizacja. I po trzecie: lokalizacja.” Trudno odmówić temu powiedzonku racji. Jednak tylko pod pewnymi warunkami i w pewnych określonych okolicznościach.

Gdzie kupić apartament na wynajem…

Im lepsza lokalizacja, tym wyższa cena nieruchomości. Jeśli inwestor zamierza kupić apartament, którego w długim terminie nie zamierza się pozbywać, a chce jedynie uzyskiwać przyzwoity przychód z najmu, to oczywiście powinien zakupić mieszkanie w jak najlepszej lokalizacji.

Nietrudno wskazać miejsca na polskim wybrzeżu, które gwarantują, iż apartament niemal przez cały rok będzie wynajęty. Jeśli chodzi o wybrzeże, są to: Międzyzdroje, Kołobrzeg, Sopot, Władysławowo, Jurata. Należy jednak zwrócić uwagę, że wschodnia część wybrzeża jest łatwiej dostępna od zachodniej (łatwy dojazd autostradą A1).

Jeśli chodzi o góry, to również nietrudno wymienić „pewniaki”: Karpacz, Zakopane, Krynica Górska, Wisła, Szczyrk. Należy pamiętać, że sezon turystyczny w górach trwa o wiele dłużej, niż nad morzem, a więc i średnioroczny czynsz uzyskiwany z apartamentu górskiego powinien być wartościowo wyższy, niż z apartamentu nadmorskiego. Jednak kurort górski kurortowi górskiemu nierówny. Warto zwrócić uwagę, że Zakopane – mimo że dojazd do niego wciąż pozostawia wiele do życzenia – ma zdecydowanie najbardziej „alpejski” (prestiżowy) charakter. Z kolei Wisła czy Szczyrk są położone w ten sposób, że są jedynymi kurortami górskimi dostępnymi na weekendowe wypady dla grubo ponad 3 mln ludzi (mowa tu zarówno o całej konurbacji katowickiej, jak i czeskiej Ostrawie).

…a gdzie działkę, której wartość wzrośnie

Inwestor, który chce przede wszystkim zarobić na wzroście wartości ceny nieruchomości, powinien zastanowić się nad zakupem działki budowalnej. Musi wziąć pod uwagę zarówno potencjał miejscowości, jak i walory turystyczno-widokowe. A także koszt jej ewentualnego uzbrojenia.

W przypadku ziemi inwestor powinien postępować odwrotnie, niż w przypadku apartamentów na wynajem. Powinien unikać kupowania nieruchomości w miejscowościach, które są popularne, i w których ceny zdążyły już znacząco urosnąć. To oznacza, że powinien na samym początku wyeliminować ze swojej listy wszystkie popularne kurorty, które zostały już w tym artykule wymienione. Tam niezwykle trudno złapać grunt po okazyjnej cenie.
W jakich rejonach – nad morzem i w górach – prawdopodobieństwo wysokich zwrotów jest, więc największe? Jeśli chodzi o wybrzeże, to warto zainteresować się jego środkiem. Chodzi o pas od Kołobrzegu po Łebę. Jest tam mnóstwo uroczych plaż i terenów rekreacyjnych (Mielno, Ustka, Rowy), które są jeszcze niedoszacowane względem popularnych kurortów.  Popularność tych miejscowości powinna dość mocno wzrosnąć, gdy poprawi się dojazd w ich rejony (za kilka lat droga ekspresowa S6 ma połączyć Gdańsk ze Szczecinem).

Warto podkreślić, że zawsze najlepiej kupować działki przylegające do morza. Co prawda są one droższe od tych, które nie przylegają, ale ich położenie niemal gwarantuje wzrost ich wartości (a co najmniej to, że w długim terminie nie stracą na wartości).

Jeśli chodzi o inwestycje ziemskie w rejonach górskich, sytuacja jest analogiczna. Należy unikać nie tylko Zakopanego, ale nawet Polańczyka (w Bieszczadach, nad Soliną). Warto śledzić rozwój infrastruktury narciarskiej – wszędzie tam, gdzie planowana jest jej rozbudowa, można spodziewać się wzrostu cen nieruchomości. Doskonałym przykładem takiego zjawiska z ostatnich lat jest Czarna Góra (Śnieżnicki Park Krajobrazowy).

Kupując czy to mieszkanie w miejscowości turystycznej pod wynajem, czy działkę budowlaną, należy pamiętać, że minimalnym horyzontem dla tego typu inwestycji powinno być 5 lat. Warto również pamiętać, że tego typu inwestycja zazwyczaj (w normalnych warunkach) przynieść powinna około 5-7% średniorocznej stopy zwrotu. Szacowanie wyższej średniorocznej stopy zwrotu może, po czasie, wiązać się z dużym rozczarowaniem. Choć trzeba przyznać, że z dostępnych danych wynika, iż inwestycja w najbardziej prestiżowych kurortach (np. Jurata, Zakopane) może cechować się wyższą rentownością (około 9% rocznie).

Warto również zdawać sobie sprawę, że tego typu inwestycja – w ziemię lub apartament – nie powinna stanowić większości portfela inwestycyjnego. Jest to, więc rodzaj inwestycji dla zamożnych i bogatych inwestorów, w przypadku, których portfel stanowią płynne aktywa o wartości, co najmniej 1 mln zł.

Sukces Funduszu Mieszkań na Wynajem

Fundusz Mieszkań na Wynajem, inicjatywa podjęta przez Bank Gospodarstwa Krajowego, zaczął funkcjonować od 1 stycznia 2015 roku. Rok działalności zamknął z liczbą 2400 mieszkań, z czego 380 zostało już udostępnionych wynajmującym.
Fundusz Mieszkań na Wynajem jest inicjatywą podjętą przez Bank Gospodarstwa Krajowego. To propozycja dla osób, których zdolność kredytowa nie pozwala na zakup mieszkania, lub które nie chcą podejmować długoletniego zobowiązania związanego ze spłatą kredytu. Oferta funduszu jest również alternatywą dla osób, które wynajmowały do tej pory mieszkanie, ale nie były zadowolone z warunków umowy, która nie gwarantowała im poczucia bezpieczeństwa.
– Oferta mieszkań na wynajem stworzona przez Fundusz jest adresowana do szerokiej grupy odbiorców. Najemcą może zostać zarówno osoba pracująca jak i student, emeryt, rodzina z dzieckiem – każdy, kto pozytywnie przejdzie weryfikację finansową, oraz, co bardzo ważne, spełniać będzie wymogi związane z najmem okazjonalnym. Fundusz wychodzi naprzeciw sytuacji studentów, umożliwiając im weryfikację finansową poprzez rodziców. Odpowiadając na pytania płynące z rynku, oferta Funduszu została poszerzona o propozycję dla firm – wynajem mieszkań dla pracowników oraz w celu prowadzenia nieuciążliwej działalności gospodarczej – informuje Justyna Kwiek, dyrektor ds. komunikacji marketingowej.

2400 mieszkań pod wynajem

Fundusz zaczął funkcjonować od 1 stycznia 2015 roku. Rok działalności zamknął liczbą 2400 mieszkań, z czego 380 zostało już udostępnionych do wynajmu: 124 mieszkania w Poznaniu, 122 w Piasecznie oraz 134 w Gdańsku. – W pierwszym kwartale bieżącego roku do oddania przygotowywana jest inwestycja w Krakowie składająca się z kolejnych 45 mieszkań. Dodatkowo, ponad 100 mieszkań zostanie oddanych najemcom we Wrocławiu, 229 mieszkań w Warszawie oraz 146 mieszkań w Katowicach. Inwestycja we Wrocławiu oraz w Warszawie będzie dostępna w pierwszym kwartale 2017 roku. Natomiast mieszkania w Katowicach będą gotowe dla najemców niedługo później – w II kwartale 2017 roku – mówi Justyna Kwiek. Jak informuje, nie jest to koniec planów inwestycyjnych. – W tej chwili zakontraktowane są już inwestycje na warszawskim Mokotowie, Żoliborzu, Pradze Południe oraz kolejne w Poznaniu, Krakowie i Katowicach – dodaje.

Jest zapotrzebowanie

Łącznie Fundusz planuje oddać 5,5 tys. mieszkań do 2018 roku. Inwestycje funduszu będą zlokalizowane w największych aglomeracjach: warszawskiej, trójmiejskiej, krakowskiej, wrocławskiej, łódzkiej, poznańskiej i śląskiej. – Od początku istnienia Fundusz Mieszkań na Wynajem zakładał inwestycje w największych Polskich aglomeracjach. Połowa z zapowiedzianych 2400 mieszkań zostanie oddana do wynajmu do końca 2017 roku. Wyniki, jakie osiągnął Fundusz w ciągu ostatniego roku działalności i duże zainteresowanie ofertą Funduszu Mieszkań na Wynajem, świadczą o zapotrzebowaniu na tego typu przedsięwzięcie – informuje Justyna Kwiek.

Poczucie bezpieczeństwa i stabilizacja

Zgłoszenie zainteresowania najmem mieszkania można dokonać poprzez stronę internetową www.jakusiebie.pl i skorzystać z formularza dostępnego przy każdej ofercie najmu lub zadzwonić do Centrum Obsługi Klienta pod numer: 801 800 388 lub 22 468 84 60. W celu weryfikacji poprawności zgłoszenia dokonanego za pośrednictwem strony internetowej, należy oczekiwać na telefoniczny kontakt ze strony konsultanta. Nie tylko zweryfikuje poprawność zgłoszenia, ale przedstawi szczegółowo ofertę i zasady najmu okazjonalnego. Fundusz informuje, że wprowadził nowy standard umowy, gwarantujący poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji dla wynajmujących.

Inwestycje z wizją

Co najmniej od kilku tygodni dyskretnie obecna w Internecie jest firma Vision Investments LLC, która „oferuje Państwu rozwiązania inwestycyjne będące atrakcyjną alternatywą dla funduszy inwestycyjnych, akcji, obligacji”. Na profesjonalnie przygotowanej stronie internetowej firma zachęca, aby poznać jej oferty albowiem „niezależność oraz dostęp do tysięcy firm zarządzających z całego świata, daje nam możliwość wyselekcjonowania programów inwestycyjnych o wyjątkowo korzystnych stopach zwrotu”. Kiedy klikniemy na odpowiedni link, otrzymujemy listę pięciu programów inwestycyjnych działających na rynku walutowym, rynkach instrumentów pochodnych oraz akcji, który rentowność w 2008 r. waha się pomiędzy 11,2 proc. a 55,6 proc.

Wyniki te rzeczywiście robią duże wrażenie, tym niemniej nie sposób nie zwrócić uwagi na szereg wątpliwości związanych z Vision Investment LLC.

* * *

Zacznijmy od tożsamości Vision Investment LLC. Wbrew powszechnie przyjętym w obrocie zwyczajom firma nie podaje żadnych kluczowych danych na swój temat, w tym w szczególności miejsca siedziby, numeru w rejestrze handlowym, kapitału zakładowego czy składu zarządu. Jest to o tyle istotne, że podmiot o nazwie „Vision Investment LLC” nie figuruje w żadnym z rejestrów prowadzonych przez Komisję Nadzoru Finansowego – nie jest więc ani domem maklerskim, ani zagraniczną firmą inwestycyjną uprawnioną do prowadzenia działalności w Polsce. Podmiot taki nie figuruje również w Krajowym Rejestrze Sądowym, a skrót „LLC” (limited liability company – sp. z o.o.) sugeruje, że jego siedziba może znajdować się w którymś z krajów anglojęzycznych.

W zamian konkretów otrzymujemy same ogólniki w stylu „Vision Investments jest dynamicznie rozwijającą się firmą”, „kieruje nami przekonanie, że dbając i traktując priorytetowo ochronę i rozwój interesów Inwestorów, możemy liczyć na długofalowe, partnerskie i owocne relacje”, „wyjątkowe rezultaty wymagają wyjątkowej wizji”.

Jedyna precyzyjna informacja na temat Vision Investment LLC, jaką można znaleźć na stronie internetowej, to wskazówka, że „dane kontaktowe” tego podmiotu to budynek Metropolitan, jedna z najbardziej prestiżowych i najdroższych lokalizacji w Warszawie, gdzie urzędują m.in.  BNP Paribas, DZ Bank Polska, HSBC Bank Polska czy McKinsey & Company. Problem polega na tym, że na stronie internetowej Metropolitan (prowadzonej przez zarządcę – Cushman & Wakefield Polska Sp. z o. o.) brak jest informacji o tym, aby Vision Investment LLC był najemcą. W rzeczywistości, firma wynajmuje więc przypuszczalnie tylko „wirtualny adres” od jednego z najemców budynku, który specjalizuje się w takich usługach – Grupy Regus.
W sumie, po lekturze strony internetowej nie posiadamy więc jakichkolwiek jasnych i precyzyjnych informacji na temat Vision Investment LLC.

* * *

Przejdźmy do treści oferty Vision Investment LLC na którą składa się pięć wzmiankowanych powyżej programów inwestycyjnych:
– Program inwestycyjny „Venus” dokonuje transakcji na rynku walutowym;
– Program inwestycyjny Washington działa na amerykańskim rynku akcji, kontraktów terminowych „futures”, opcji na kontrakty futures oraz na rynku walut;
– Program inwestycyjny Dighton działa głównie na amerykańskim rynku kontraktów terminowych („futures”) na: indeksy giełdowe, obligacje i bony skarbowe, rynki energii oraz niektóre produkty rolne;
– Program inwestycyjny „FX Dynamic” zbudowany jest na podstawie automatycznych systemów transakcyjnych działających na rynku walut;
– Program inwestycyjny „Meteor” operuje wyłącznie na rynku walutowym.

Ze szczegółowych opisów poszczególnych programów nie sposób się niestety dowiedzieć, kto dokładnie będzie zarządzał naszymi pieniędzmi, albowiem Vision Investment LLC oferuje same ogólniki w stylu „Program jest zarządzany przez zewnętrzną firmę zarejestrowaną w Commodity Futures Trading Commission oraz nadzorowaną przez National Futures Association” albo „Firma zarządzająca programem jest członkiem Association Romande des Intermédiaires Financiers (ARIF), szwajcarskiej organizacji regulującej i kontrolującej pośredników finansowych”.

Jedyny pewny wniosek, to że Vision Investment LLC nie oferuje tych programów we własnym imieniu, ale występuje w roli pośrednika bliżej nieokreślonych podmiotów trzecich, takich jak „fundusze offshorowe”.

W związku z powyższym szczegółów oferty nie jest sposób zweryfikować, aczkolwiek można wyrazić pewne wątpliwości czy ryzyko związane z takimi inwestycjami zostało precyzyjnie wyjaśnione, albowiem na stronie internetowej „ryzyko mierzone jest za pomocą uznanej w branży finansowej metodologii zwanej Value at Risk”. Jak wyjaśnia strona internetowa Vision Investment LLC „Value at Risk” czyli „wartość narażona na ryzyko” jest metodą oszacowania maksymalnej wartości straty na podstawie analizy statystycznej opartej na rozkładzie historycznych stóp zwrotu oraz zmienności.”  Z perspektywy profesjonalnej jest to poważna manipulacja, choć zapewne autorzy polemizowali by, że dokonali tylko uproszczenia. Więc wytłumaczmy prostym językiem, że VaR to poziom straty który może zostać osiągnięty lub (co ważniejsze) przekroczony w zadanym przedziale czasowym przy danym prawdopodobieństwie. Czyli jeśli nasz VaR wynosi 10% z prawdopodobieństwem 99% to oznacza to, że statystycznie w jednym dniu na 100 dni handlu strata osiągnie lub przekroczy 10%.  A poziomu metoda przekroczenia już nie określa. Może to być równie dobrze 11 jak i 99 procent wartości inwestycji i tak należy interpretować ten wskaźnik. Czyli, nawet przy prawidłowym policzeniu jego wartość w ewentualnym sporze sądowym żadna. Oczywiście jeśli zaszłaby taka konieczność i byłoby wiadomo kogo i gdzie sądzić.

* * *

Podsumowując jak mówi stare przysłowie rynkowych wyjadaczy „Jak są jakieś wątpliwości to nie ma żadnych wątpliwości.” Nam zapala się nie lampka ostrzegawcza ale odpowiednik co najmniej miejskiej choinki w okresie przedświątecznym.

Autorzy:

Kinga Hanna Stachowiak

mec. Robert Nogacki

Zaniedbania w sprawie WGI

Prokuratura Okręgowa w Warszawie dopuściła się poważnych zaniedbań w postępowaniu, dotyczącym działalności Warszawskiej Grupy Inwestycyjnej, które prowadzi od 2006 r., o czym nieoficjalnie dowiedział się Instytutu Edukacji Konsumentów na Rynku Kapitałowym. Według informacji do których Instytut dotarł za pośrednictwem Foundation For Development of the Global Capital Market, Prokuratura powołała na świadka w sprawie osobę będącą jednocześnie biegłym, który od ponad roku badał dokumentację księgową Warszawskiej Grupy Inwestycyjnej („WGI”). Prokuratura zapomniała najwyraźniej o przepisie art. 196 § 1 kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którym nie mogą być biegłymi m.in. osoby powołane w sprawie w charakterze świadków, a także osoby, które były świadkiem czynu. Błąd jest nie tylko poważny, ale również brzemienny, ponieważ spowodował konieczność powołania nowego biegłego, co przypuszczalnie zaowocuje znacznym opóźnieniem w śledztwie.

Sytuacja zaistniała w Prokuraturze Okręgowej w Warszawie to dotkliwa porażka Ministra Sprawiedliwości Zbigniewa Ćwiąkalskiego, który jeszcze kilka miesięcy temu zapowiadał nadanie tempa śledztwu w sprawie WGI i wzmocnienie zespołu prokuratorskiego zajmującego się sprawą. Przypomnijmy, że w dniu 4 kwietnia 2006 r. Komisja Papierów Wartościowych i Giełd („KPWiG”) odebrała WGI Domowi Maklerskiemu („WGI DM”) zezwolenie na prowadzenie działalności maklerskiej za istotne naruszenie przepisów prawa oraz nieprzestrzeganie zasad uczciwego obrotu.

Jak wyjaśniała KPWiG, skala nieprawidłowości i brak rzetelności WGI DM nie pozwalały na dalsze działanie tej firmy jako licencjonowanego domu maklerskiego. Najważniejsze nieprawidłowości w działalności WGI DM stwierdzone przez KPWiG to wprowadzanie w błąd klientów domu maklerskiego w odniesieniu do stanu ich rachunków instrumentów finansowych oraz  przekazywanie do urzędu KPWiG kopii dokumentów, które są rozbieżne z „Informacjami o wartości rachunku inwestycyjnego” wysyłanymi do klientów.

W toku postępowań karnych w sprawie działalności WGI w lipcu 2006 r. postawiono zarzuty twórcom grupy kapitałowej WGI: Maciejowi S. (zarzut popełnienia przywłaszczenia mienia powierzonego znacznej wartości), Łukaszowi K. (zarzut, jak Macieja S. i dodatkowo zarzut nakłaniania do składania fałszywych zeznań) oraz Andrzejowi S. (zarzut, jak Macieja S. i dodatkowo zarzut ukrywania dokumentacji WGI DM, którą nie miał prawa wyłącznie rozporządzać).

W dniu 4 sierpnia 2006 r. przewodniczący KPWiG wystąpił z powództwem cywilnym na rzecz byłych klientów WGI DM przeciwko członkom zarządu oraz rady nadzorczej WGI DM oraz spółce WGI Consulting Sp. z o.o. Pierwotnie pozew obejmował roszczenia 780 osób, o łącznej wartości przekraczającej kwotę 220 mln złotych. W dniu 6 sierpnia 2006 r. przewodniczący KPWiG uzupełnił przedmiotowy pozew o 48 osób, które zostały objęte powództwem. W konsekwencji tych zmian wartość przedmiotu sporu wzrosła do 239 mln złotych.

Jak twierdzi reprezentujący klientów WGI mec. Robert Nogacki z Kancelarii Skarbiec.Biz, aktualnie przypuszcza się, że wskutek nieprawidłowości w działalności WGI pokrzywdzonych zostało ponad tysiąc osób na kwotę przekraczającą 300 mln złotych. Tymczasem osoby z kierownictwa WGI nie tylko nie zostały dotąd pociągnięte do osobistej odpowiedzialności, ale prowadzą agresywną kampanię wytaczania powództw prywatnych aktów oskarżenia m.in. wobec prawników reprezentujących klientów WGI DM S.A., działaczy społecznych, dziennikarzy, publicystów, administratorów portali internetowych, wydawców i niezależnych specjalistów zajmujących się tematyką WGI DM S.A.

Platynowy produkt w Kredyt Banku

PLATINIUM PLUS to nowa oferta TUnŻ WARTA S.A. i Kredyt Banku S.A. ze 100% ochroną kapitału, pozwalająca zarabiać na wzrostach cen 6 metali, tj. złota, platyny, srebra, aluminium, niklu, miedzi. Produkt od strony prawnej ma formę ubezpieczenia na życie i dożycie, a okres subskrypcji trwa do 24 grudnia 2008 roku. Konstrukcja produktu zakłada 101% wypłaty w przypadku zgonu posiadacza polisy w trakcie jej trwania, lub 100 procent wpłaty powiększone o 30 % procentową partycypację we wzroście wartości rynkowej koszyka metali przemysłowych i szlachetnych. W przypadku wycofania się z ubezpieczenia w trakcie jego trwania zostaniemy obciążeni opłatą likwidacyjną na poziomie 0,53 % wartości składki za każdy pozostały miesiąc do terminu wygaśnięcia ubezpieczenia. Zgodnie z materiałami informacyjnymi banku produkt skierowany jest do klientów o bezpiecznym profilu inwestycyjnym, nieakceptujących wysokiego ryzyka związanego z inwestowaniem na rynku akcji. Produkt łączy w sobie elementy atrakcyjnej inwestycji i ubezpieczenia.

Czyli bezpośrednim punktem odniesienia dla porównań powinny być obligacje skarbowe, będące produktem o zbliżonej charakterystyce – także bezpieczeństwo kapitału, narastające odsetki i zabezpieczenie dla bliskich na wypadek zgonu.

Czy Platinium Plus wychodzi korzystnie w świetle takiego porównania? Konstrukcja premii dość jasno wskazuje, na ile zmieniły się w ostatnich tygodniach możliwości w zakresie tworzenia tego typu produktów. Na pierwszy rzut oka przypomina produkty, którymi zachęcano klienta jeszcze kilka miesięcy temu. Sektor surowcowy także niedawno jeszcze należał do najbardziej perspektywicznych pod względem wzrostów cen.

Lecz czasy się zmieniły i oto przychodzi nam oceniać produkt o współczynniku partycypacji we wzroście koszyka metali na poziomie zaledwie 30%. W dodatku koszyk skonstruowany jest z dwóch kategorii inwestycji, których zachowanie w różnych fazach cyklu koniunkturalnego zwykle się różni, co dodatkowo osłabia potencjał wzrostowy koszyka jako całości. To widoczny symptom nowych trendów cenowych na rynku opcji, gdzie konstruowanie tak korzystnych jak jeszcze kilka miesięcy temu produktów stało się bardzo trudne.

Zanim zaczniemy się poważnie zastanawiać nad perspektywami wzrostu ceny surowców, dokonajmy najpierw prostej kalkulacji, by porównać ten produkt do wspomnianych wcześniej obligacji. Na obligacjach o stałym oprocentowaniu możemy bez większego wysiłku zagwarantować sobie dzisiaj w porównywalnym okresie dochód netto na poziomie 18 % za cały okres inwestycji. I to zachowując płynność naszej inwestycji.

Przy partycypacji we wzroście koszyka na poziomie zaledwie 30 % jego wartość musiałaby wzrosnąć, o co najmniej 60% by stał się on nominalnie źródłem porównywalnego dochodu. A gdzie premia za ryzyko, że cała operacja się nie powiedzie i zarobimy mniej. Przy ważonym udziałami wzroście koszyka poniżej 60 % nie zarobimy więcej niż na obligacjach. A przecież scenariusza, w którym wartość takiego koszyka nie wzrośnie wcale też nie da wykluczyć i wtedy zostaniemy tylko z nominalną wpłatą początkową.

Metale przemysłowe odpowiedzialne są tu za 57 % wartości koszyka. Jeśli obserwować ceny tych surowców w dłuższej perspektywie, aniżeli tylko ostatnia bańka spekulacyjna, to obecne poziomy, pomimo dużych spadków, jakie obserwowaliśmy są historycznie wciąż dość wysokie. Prognozy podawane w materiałach informacyjnych w świetle tego, co dzieje się w gospodarce powinny być traktowane tylko jako jeden z wariantów przyszłości i to niekoniecznie najbardziej prawdopodobny. Pakiet metali szlachetnych odpowiadający za 43% koszyka wygląda z tej perspektywy podobnie, z tą różnicą, że tu ceny wciąż są niedaleko od historycznych maksimów.

Aby uzyskać wzrost wartości takiego koszyka na poziomie, ponad 60%, co czyniłoby operację racjonalną w zestawieniu z zakupem obligacji musielibyśmy założyć, że świat szybko wyjdzie z recesji i zapomni o trudnościach w pożyczaniu pieniądza. Tylko w takim scenariuszu uda się wywindować ceny z powrotem do poziomu z czasów bańki surowcowej. A w odniesieniu do metali szlachetnych nawet jeszcze wyżej . . .

W horyzoncie trzyletnim wydaje się to obecnie mało prawdopodobne. Na tyle mało prawdopodobne, że jeśli nie wierzymy w taki rozwój wydarzeń, to powinniśmy dla naszych pieniędzy poszukać innego miejsca do ulokowania. A z tym szczęśliwie ostatnio nie ma zbyt wielu problemów, choć jeśli konstrukcję tego produktu potraktować jako zwiastun nowych czasów na rynku derywatów, to sprzedawców produktów strukturyzowanych czekają znacznie trudniejsze czasy.

Autorzy:

Kinga Hanna Stachowiak

mec. Robert Nogacki